Gips

W przyrodzie występuje dwuwodzian siarczanu wapnia (dihydrat) CaSO4*2 H2O, który po wypaleniu przechodzi w półwodzian CaSO4*1/2 H2O (hemihydrat). Podczas reakcji wiązania uwalnia się ciepło w ilości 3000 kalorii. Do gipsu klasy III, IV, V dodaje się substancje zmniejszające zapotrzebowanie na wodę (0,1 – 1,0%) aby zwiększyć ich twardość (pochodne celulozy, żywice fenyloformaldehydowe). Reakcja chemiczna wiązania półwodzianu wymaga dostarczenia 18g wody / 100g gipsu. Wpływ na ilość wykorzystanej wody ma wielkość, kształt i porowatość kryształów półwodzianu gipsu.

klasa I – gips wyciskowy 60g wody / 100g gipsu

klasa II – gips modelowy 60g wody / 100g gipsu – modele diagnostyczne, przeciwzgryz, puszkowanie

klasa III – gips twardy 35g wody / 100g gipsu – modele dzielone i modele robocze na protezy ruchome (hydrocal)

klasa IV – gips supertwardy o zwiększonej wytrzymałości i małej ekspansji 20g wody / 100g gipsu – modele dzielone i modele robocze na protezy stałe, oprawianie modeli w artykulatorze, implanty (densit)

klasa V – gips supertwardy o zwiększonej wytrzymałości i dużej ekspansji (0,16 % – 0,30 %) 20g wody / 100g gipsu – zwiększona ekspansja kompensuje skurcz akrylu podczas wykonywania modeli roboczych na protezy ruchome w metodzie wtryskowo – ciśnieniowej

Katalizatory dodanie (przyspieszające wiązanie): terra alba, siarczan potasu, siarczan sodu, chlorek sodu, chlorek potasu, chlorek glinu, temperatura poniżej 37* C, kwasy: siarkowy, azotowy, solny, zasady: potasowa, sodowa, amonowa, długie i powolne mieszanie,

Katalizatory ujemne (opóźniające wiązanie): ałun glinowo-potasowy, amoniak, agar, alginian, boraks, gliceryna, temperatura powyżej 37*C, cytrynian sodu, kwasy: borowy, cytrynowy, mrówkowy, wodorotlenek baru, cukier, ocet, szkło wodne, krótkie i szybkie mieszanie,