Klindamycyna

Wprowadzenie: klindamycyna, clindamycin jest antybiotykiem z grupy linkozamidów, stosowanym w zakażeniach bakteryjnych spowodowanych bakteriami wrażliwymi na klinadamycynę (zakażenia kośći i stawów, zakażenia ucha, nosa oraz gardła, zakażenia w obrębie zębów i odzębowe zapalenia kości szczęk, zakażenia dolnych dróg oddechowych, zakażenia w obrębie jamy brzusznej, zakażenia w obrębie miednicy i żeńskich narządów płciowych, zakażenia skóry i tkanek miękkich, płonica). Klindamycyna hamuje syntezę białek przez wiązanie się z rybosomami bakterii. Jest aktywna wobec Bacteroides spp. Jest zalecana w pojedynczej dawce jako profilaktyka infekcyjnego zapalenia wsiedzia (IZW) u pacjentów uczulonych na penicylinę. Jest szczególnie skuteczna w penetrowaniu słabo unaczynionych tkanek (tkanka łączna, tkanka kostna). W przypadku ciężkiego zakażenia zaleca się zastosowanie w postaci dożylnej zamiast doustnej.

Dawkowanie: tabletki – doustnie ; iniekcje – domięśniowo lub dożylnie. Możliwe skutki uboczne: niezbyt często zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka,  zapalenia przełyku, języka lub błony śluzowej jamy ustnej ; bardzo rzadko rzekomobłniaste zapalenie jelit. Preparaty hamujące perystaltykę jelit są przeciwwskazane. Rzadko obserwuje się objawy alergiczne, zmiany obrazu krwi, zaburzenia funkcji wątroby (przemijające niewielkie podwyższenie aktywności aminotransferazy w surowicy). Bardzo rzadko przemijające zapalenie wątroby z żółtaczką cholestatyczną, świąd skóry, złuszczające i pęcherzowe zapalenie skóry, zapalenie pochwy, zapalenie wielostawowe. W przypadku iniekcji może wystąpić dodatkowo ból, podrażnienie, stwardnienie i jałowe ropnie po domięśniowym podaniu oraz ból i zakrzepowe zapalenie żyły po podaniu dożylnym. Długotrwałe i wielokrotne stosowanie klindamycyny może prowadzić do zakażenia i nadmiernego rozwoju opornych bakterii lub drożdżaków, zwłaszcza w obrębie skóry lub błon śluzowych. Lek stosowany zgodnie z zaleceniami nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę urządzeń mechanicznych. Antybiotyki zaburzają skuteczność doustnych leków antykoncepcyjnych. Stosownie w ciąży ograniczone jest do przypadków, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ewentualne ryzyko dla płodu. Profilaktycznie klindamycyna podawana jest najczęściej w dawce 600 mg u dorosłych lub 20 mg/kg masy ciała u dzieci na godzinę przed zabiegiem, dzięki czemu maksymalnie stężenie we krwi osiąga po 45 – 60 minutach, co ogranicza liczbę istniejących drobnoustrojów w tkankach, we krwi oraz zmniejsza zdecydowanie ryzyko wystąpienia powikłań pozabiegowych w następstwie bakteriemii (infekcyjne zapalenie wsierdzia, ropień wątroby, ropień mózgu). Uwolniona klindamycyna eliminuje bakterie tlenowe oraz odsłania dla układu immunologicznego bakterie beztlenowe poprzez niszczenie glikokaliksu. Magazynowana klindamycyna powoduje całkowite zahamowanie biosyntezy białek bakteryjnych. Klindamycyna dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego i szybko osiąga maksymalne stężenie w tkankach i osoczu. Klindamycyna jest antybiotykiem zalecanym przy uczuleniu pacjenta na penicylinę.

Bibliografia:

  • Bartz H., Nonnenmacher C. ; Usunięcie zęba – opis przypadku ; Hygiene und Mikrobiologie ; 2004.
  • Brook I., Lewis M.A., Sandor G.K., Jeffcoat M., Samaranyake L.P., Vera Rojas J. ; Clindamycin in dentistry: more than just effective prophylaxis for endocarditis? ; Oral Surgery Oral Medicine Oral Pathology Oraz Radiology & Endodontics ; 2005.
  • Danchin N., Duval X., Leport C. ; Prophylaxix of infective endocarditis: French Recommendations ; Heart ; 2005.
  • Filipiak K.J., Rewerski W., Newad M. ; Informacja o leku, farmakologia kliniczna klindamycyny ; Farmacja Polska ; 2000.
  • Gould K.F., Elliott T.S.J., Foweraker J., Fulford M., Perry J.D., Roberts G.J., Sandoe J.A.T., Watkin R.W. ; Guidelines for the prevention of endocarditis: Report of the working party of the British society for antimicrobial chemotherapy ; Journal of Antimicrobial Chemotherapy ; 2006.
  • Groppo F.C., Castro F.M., Pacheco A.B., Motta R.H., Filho T.R., Ramacciato J.C., Florio F.M., Meechan J.G. ; Antimicrobial resistance of Staphylococcus aureus and oral streptococci strains from high-risk endocarditis patients ; General Dentistry ; 2005.
  • Steinder J., Zarzecka J. ; Profilaktyka antybiotykowa u chorych z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia choroby odogniskowej ; Poradnik Stomatologiczny ; 2006. Samaranyake L.P. ; Podstawy mikrobiologii dla stomatologów ; Wydawnictwo Lekarskie PZWL ; 2004.
  • Hryniewicz W., Meszarosa M. ; Antybiotyki w profilaktyce i leczeniu zakażeń ; 2001.