Promienica

Promienica, actinomycosis wywołana jest przez bakterie G+ beztlenowe Actinobacterium /Actinomyces Israeli/ w jamie ustnej,szerzy się najczęściej przez ciągłość,występują ogniska zapalenia ropnego łączące się w większe,które mogą tworzyć przetoki wydalające jasnożółte ziarenka kolonii promieniowca /druzy/.ziarnina wokół ognisk zapalenia włóknieje i powstaje blizna /deskowate nacieki/.kolonia składa się z G+środka i G-promienistej kolby otoczonej makrofagami,granulocytami obojętnochłonnymi,ciałami tłuszczowymi.

Rodzaje

  • Actinomyces A – ubytki próchnicowe,
  • Actinomyces hominis – ozębna,
  • Actinomyces naeslundi – kieszonki dziąsłowe,
  • Actinomyces Israeli – tkanki miękkie,beleczki kostne,

Postacie

  • szyjna,
  • twarzowo-szyjna /dolne części błony śluzowej,w pobliżu chorych zębów/,zapalenie okostnej->kość żuchwy->tkanki miękkie->szyja,
  • brzuszna,
  • guzowata,guz promieniczy /actinomycoma/ – ostro odgraniczony,twardy guz na policzku,podniebieniu miękkim,języku,w kości trudny do odróżnienia od kilaka lub włókniaka,w przeciwieństwie do kilaka nie zrasta się z okostną. należy go różnicować z kostniakiem,szkliwiakiem i chorobą Pageta,
    • I postać – przejście promienicy z tkanek miękkich na kość,
    • II postać – powstaje w kości, ubytki są wypełnione ziarniną, tworzą się przetoki, zniszczenie kości prowadzi do złamań,po zajęciu żuchwy zapalenie obejmuje staw skroniowo-żuchwowy i podstawę czaszki,
    • III postać – zapalenie okostnej powodujące jej zgrubienie,najczęściej obejmuje też powierzchniową warstwę istoty zbitej,
  • rzekoma /leptotrichioza/

Zakażenie

  • złamanie,
  • uszkodzenie błony śluzowej,
  • ziarnina okołowierzchołkowa martwych zębów,
  • przewlekłe ropne zapalenie migdałków podniebiennych,
  • zmienione zapalnie kieszonki dziąsłowe trzecich zębów trzonowych żuchwy /pericoronitis/,

Przebieg

najczęściej rozpoczyna się w miejscu przyczepu mięśnia żwacza,zajmuje żuchwę i schodzi do przestrzeni podżuchwowej,

choroba ma charakter przewlekły i trwa przez wiele miesięcy, objawia się tworzeniem guzów zawierających ropę, która przebija się na zewnątrz, tworząc przetokę. następnie wokół zmiany powstaje ziarnina ulegająca włóknieniu. zmiany położone zewnętrznie należy leczyć chirurgicznie, położone głębiej preparatami jodu i antybiotykami.

w przeciwieństwie do innych zapaleń ropnych promienica ma zdolność szerzenia się niezgodnie z naturalnymi drogami anatomicznymi.

skóra jest sinoczerwona,nieprzesuwalna w stosunku do twardego podłoża,może występować szczękościsk,

Objawy

  • temperatura 40*C,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • obecność ropni i przetok,
  • szybkie osłabienie,
  • wzrost liczby leukocytów,
  • obniżone OB,

Leczenie

  • łyżeczkowanie zmiany,
  • sączkowanie rany,
  • penicylina+streptomycyna,
  • w ciężkich przypadkach neomycyna,
  • wysokoenergetyczna dieta bogata w witaminy,
  • autochemioterapia,
  • przetaczanie krwi,
  • wstrzykiwanie 20%roztworów glukozy z wit.C,
  • jonoforeza penicylinowa,streptomycynowa,jodowa,