Tamowanie Krwawienia

 kwas traneksamowy (Exacyl, Sanofi-Aventis, Francja

Tamowanie krwawienia: opatrunek uciskowy, kauter, Alustin (chlorek glinu), Hemostat (chlorek glinu), Astringedent (siarczan żelaza – zaburza polimeryzację mas wyciskowych poliwinylosiloksanowych).

mostazy? Podstawą jest badanie podmiotowe i przedmiotowe pacjenta. Należy zapytać, czy występują u niego problemy z krzepnięciem krwi, np. po skaleczeniu, częste krwawienia z nosa czy błon śluzowych jamy ustnej, a u kobiet obfite i długie krwawienie miesięczne lub łatwe powstawanie zasinień, wybroczyn czy krwiaków po urazach. W celu oceny wydolności układu hemostazy wykonuje się również badanie laboratoryjne krwi żylnej. Ocenie poddaje się liczbę płytek, czas protrombinowy (PT), czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT), międzynarodowy współczynnik znormalizowany (INR).  Płytki krwi – to najmniejsze elementy morfotyczne krwi, które mogą żyć około 10 dni, a ich prawidłowy poziom waha się od 150 do 400 tys./µl. Prawidłową funkcję płytek określa czas krwawienia – BT (ang. bleeding time) od 1 do 5 minut.  APTT – czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (ang. Activated Partial Thromboplastin Time) jest miarą aktywności osoczowych czynników krzepnięcia (VIII, IX, XI, XII); wartości prawidłowe wahają się od 25 do 38 sekund.  PT – czas protrombinowy służy do określenia czasu krzepnięcia osocza po dodaniu czynnika tkankowego, tzw. tromboplastyny.  INR – to międzynarodowy współczynnik znormalizowany, służy do ceny PT u osób poddawanych terapii antykoagulantami doustnymi. Prawidłowa wartość waha się od 0,9 do 1,2, natomiast u osób poddawanych terapii antykoagulantami doustnymi wartość ta wynosi od 2,0 do 3,0 lub od 2,5 do 3,5.  Jak ocenić ryzyko krwawienia związanego z procedurą stomatologiczną? Ryzyko krwawienia związane z procedurami stomatologicznymi przedstawiono w tabeli II.   Tabela II.Procedury chirurgiczne a ryzyko krwawień     Czy można usunąć ząb pacjentowi przyjmującemu kwas acetylosalicylowy? Kwas acetylosalicylowy (ASA) charakteryzują właściwości przeciwpłytkowe, hamuje on agregację trombocytów, przeciwdziałając tworzeniu się skrzeplin. Wiąże się to z upośledzeniem tworzenia pierwotnego czopu płytkowego, który jest podstawowym elementem procesu hemostazy. Terapię kwasem acetylosalicylowym stosuje się w prewencji pierwotnej i wtórnej incydentów zakrzepowo-zatorowych. Dawka 75-150 mg ASA stosowana u pacjentów ze wskazań profilaktycznych czy leczniczych nie stanowi przeciwwskazania do przeprowadzenia zabiegu ekstrakcji zęba. Dlatego obecnie nie ma konieczności odstawiania leku przed interwencją chirurgiczną. Należy jednak pamiętać o kontroli hemostazy miejscowej po zabiegu.

 chłodzenie miejsca operowanego lodem czy dostępnymi na rynku gotowymi kompresami chłodzącymi (UltraIce, Dispotech SRL, Włochy), których aktywacja odbywa się przez zgniecenie, dzięki czemu dochodzi do reakcji egzotermicznej między mieszanką soli azotu a wodą.

Terapię tę stosuje się u pacjentów przyjmujących leki będące antagonistami witaminy K, takie jak acenokumarol i warfaryna, których odstawienie na okres okołooperacyjny jest obarczone wysokim ryzykiem zdarzeń zakrzepowo-zatorowych. U pacjentów, u których jest planowany zabieg o wysokim ryzyku krwawienia, jakim jest usunięcie trzech i więcej zębów, zabiegi wiążące się z koniecznością wytworzenia płata śluzówkowo-okostnowego, np. operacyjne usunięcie zęba zatrzymanego, a także inne zabiegi z zakresu chirurgii stomatologicznej, takie jak wyłuszczenie torbieli, plastyka połączenia ustno-zatokowego, wymagają zastosowania terapii pomostowej (ang. bridging therapy). Polega ona na podaniu najczęściej heparyny drobnocząsteczkowej podskórnie w przedstawionym na rycinie 1 algorytmie.  Acenokumarol odstawia się zazwyczaj 2-3 dni przed zabiegiem, natomiast warfarynę 5 dni przed zabiegiem. W drugiej dobie przerwania terapii doustnymi antykoagulantami pacjent przyjmuje heparynę drobnocząsteczkową podawaną podskórnie. Ostatnią dawkę leczniczą HDCz (na rycinie doba „-1”) przed zabiegiem zmniejsza się do połowy i stosuje raz dziennie rano. Natomiast w terapii profilaktycznej ostatnią dawkę przed zabiegiem aplikuje się wieczorem. Należy poinstruować pacjenta o konieczności zgłoszenia się z wynikiem INR wykonanym 24 godziny przed interwencją chirurgiczną. Według piśmiennictwa wartość INR ≥ 3 jest uznawana za bezpieczną do przeprowadzenia procedury chirurgicznej. Od 12-24 godzin po zabiegu włącza się dodatkowo doustny antykoagulant. Odstawienie heparyny następuje w 5. dobie po zabiegu.  Rycina 1. Algorytm terapii pomostowej.    Co to są nowe doustne koagulanty i jaki

Bibliografia:

  • Cylwik D., Taraszkiewicz-Sulik K., Jamiołkowski J., Romaniuk J., Gołębiewska M. ; Wpływ chlorku glinu na wybrane parametry wyciskowych mas poliwinylosiloksanowych ; Prot. Stom ; 2006.
  • Bowles W. H., Tardy S. J., Vahadi A .: Evaluation of new gingival retraction agents. J. Dent. Res., 1991 Chee W. W. L., Donovan T. E .: Polivinyl siloxane impression materials: A review of properties and techniques. J. Prosthet. Dent., 1992.
  • Csempesz F., Vag J., Fazekas A .: In vi – tro kinetic study of absorbency of retraction cords. J. Prosthet. Dent., 2003.
  • de Camargo L. M., Chee W. W. L., Donovan T. E .: Inhibition of polym – erization of polyvinyl siloxanes by medicaments used on gingival retraction cords. J. Prosthet. Dent., 1993.
  • Felpel L. P .: A review of pharmaco – therapeutics for prosthetic dentistry: Part I. J. Prosthet. Dent., 1997.
  • Hung S. H., Purk J. H., Tira D. E., Eick J. D .: Accuracy of one-step ver – sus two-step putty wash addition silicone impression technique. J. Prosthet. Dent., 1992.
  • Jokstad A .: Clinical trial of gingival retraction cords. J. Prosthet. Dent., 1999.
  • Kess R. S., Combe E. C., Sparks B. S .: Effect of surface treatments on the wettability of vinyl polysiloxane impression ma – terials. J. Prosthet. Dent., 2000.
  • Koeck B.: Korony i mosty. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner. Wrocław 2000.
  • Millar B. J., Dunne S. M., Robinson B .: In vitro study of the number of surface de – fects in monophase and two-phase addition silicone im – pressions. J. Prosthet. Dent., 1998.
  • Nissan J., Laufer B. Z., Brosh T., Assif D .: Accuracy of three polyvinyl siloxane putty-wash im – pression techniques. J. Prosthet. Dent., 2000.
  • Nowakowska D., Panek H .: Wybrane aspekty kliniczne wycisków masami elastomerowymi przy wykonywaniu protez stałych. Prot. Stom., 2003.
  • Nowakowska D., Sobolewska A., Bogucki Z. A .: Retrakcja dziąsła podczas leczenia sto – matologicznego – metody, materiały i środki chemicz – ne – przegląd piśmiennictwa. Prot. Stom., 2004.
  • Rosenstiel S. F., Land M. F., Fujimoto J .: Współczesne protezy stałe. Wyd. Czelej. Lublin 2002.
  • Shillingburg H. T., Hobo S., Whitsett L. D .: Protezy stałe. Zarys postępowania klinicznego i laboratoryjne – go. Wyd. Kwintesencja. Warszawa 1994.